Τι είναι ένα φορμά;

Όταν γράφετε ένα άρθρο, επεξεργάζεστε μία εικόνα, κατασκευάζετε μία ιστοσελίδα, ακούτε ένα τραγούδι ή παρακολουθείτε την αγαπημένη σας κινηματογραφική ταινία στον ηλεκτρονικό υπολογιστή (Η/Υ) σας, έχετε να κάνετε με ηλεκτρονικά αρχεία. Αυτά τα αρχεία για να ανοιχτούν, διαβαστούν ή αλλαχτούν με τις εφαρμογές που προτιμάτε, πρέπει αυτά να έχουν ένα φορμά. Ένα φορμά, με άλλες λέξεις, είναι ο τρόπος απεικόνισης αυτών των δεδομένων. Πολύ συχνά, τα φορμά ηλεκτρονικών αρχείων σημειώνονται στην επέκταση του ονόματος του αρχείου: Το τριγράμματο επίθεμα με το οποίο το όνομα αρχείου τελειώνει. Για παράδειγμα το mypage.htm είναι ένα έγγραφο γραμμένο σε HTML. Υπάρχουν ειδικά φορμά για εικόνες (όπως π.χ. JPEG, PNG, GIF, TIF, BMP), απλού κειμένου (ASCII, συνήθως σημειωμένο με την επέκταση .txt), για φορμαρισμένο κείμενο (HTML, RTF, DOC) και για έγγραφα έτοιμα προς εκτύπωση (PDF, PS).

Ανοικτά και ιδιόκτητα φορμά

Για να δουλέψετε με ένα αρχείο, τις περισσότερες φορές θα χρειαστείτε μία εφαρμογή που θα σας επιτρέψει να διαβάσετε, επεξεργαστείτε και να αποθηκεύσετε τα δεδομένα που περιέχονται μέσα σε αυτό το αρχείο.

ΑΝΟΙΚΤΟ ΦΟΡΜΑ - Θα θεωρούμε πως ένα φορμά αρχείου είναι ανοικτό έαν ο τρόπος παρουσίασης των δεδομένων του είναι διαφανής και/ή η προδιαγραφή του είναι δημόσια διαθέσιμη. Ανοικτά φορμά είναι κανονικά πρότυπα εγγεκριμένα από δημόσιες αρχές ή διεθνείς οργανισμούς που σκοπό έχουν να αποφασίζουν κανόνες για την διαλειτουργικότητα του λογισμικού. Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις ανοικτών φορμά υποβοηθούμενα από εταιρείες λογισμικού που επιλέγουν να δημοσιεύσουν δημόσια τις προδιαγραφές των φορμά που υποστηρίζουν τα προϊόντα τους.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως ένα ανοικτό φορμά μπορεί να είναι κωδικοποιημένο είτε σε ένα διάφανο τρόπο (αναγνώσιμο από οποιοδήποτε διορθωτή κειμένου: αυτή είναι η περίπτωση των γλωσσών markup) ή σε ένα δυαδικό τρόπο (μη αναγνώσιμο από διορθωτή κειμένου αλλά αποκωδικοποιήσιμο αφότου οι προδιαγραφές του φορμά είναι γνωστές).

ΙΔΙΟΚΤΗΤΟ ΦΟΡΜΑ - Θα λέμε ότι ένα φορμά αρχείων είναι ιδιόκτητο εάν ο τρόπος παρουσίασης των δεδομένων του είναι αδιαφανής και η προδιαγραφή του όχι δημοσίως διαθέσιμη. Τα ιδιόκτητα φορμά αναπτύσονται από εταιρείες λογισμικού ώστε να κωδικοποιήσουν δεδομένα κατασκευασμένα από τις εφαρμογές τους: μόνο το λογισμικό που παρασκευάζεται από μία εταιρεία που κατέχει την προδιαγραφή ενός φορμά αρχείων θα δυνάται να αναγνώσει σωστά και ολοκληρωμένα τα δεδομένα που περιέχονται σε αυτό το αρχείο. Τα ιδιόκτητα φορμά μπορούν επιπρόσθετα να προστατευθούν δια της χρήσεως πατεντών και ο κάτοχος της πατέντας μπορεί να απαιτήσει δικαιώματα για την χρήση ή εφαρμογή των φορμά σε λογισμικό άλλων.

Ορολογική σημείωση: Εδώ ονομάζουμε ιδιόκτητο ότι άλλοι καλούν κλειστό. Δεν επιθυμούμε να δώσουμε την εντύπωση με την ορολογική μας επιλογή πως οτιδήποτε που δεν είναι ιδιόκτητο θα πρέπει να είναι δημόσιο πρότυπο. Σημειώσαμε στην παραπάνω παράγραφο οτι υπάρχουν πολλά φορμά με μία δημόσια προδιαγραφή (="ανοικτά") που έχουν αναπτυχθεί από εταιρείες λογισμικού. Η διαφορά μεταξύ ανοικτών και ιδιόκτητων φορμά (ή κλειστών) είναι μόνο η διαθεσιμότητα ή μη-διαθεσιμότητα μίας δημοσιευμένης προδιαγραφής του φορμά.

Χρησιμοποιώντας και ανταλλάσοντας αρχεία σε ιδιόκτητο φορμά

Τα ιδιόκτητα φορμά είναι ευρέως διασπαρμένα σήμερα επειδή χρησιμοποιούνται από μεγάλο αριθμό εκδοτικών, γραφιστικών ή κειμενογραφικών εφαρμογών. Ένα ιδιόκτητο φορμά κωδικοποιεί τα δεδομένα με τέτοιο τρόπο ώστε το αρχείο να είναι αναγνώσιμο μόνο με το λογισμικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία του. Σε αντίθεση, ένα ανοικτό φορμά εγγυάται πως ένα αρχείο θα μπορεί να αναγνωστεί από οποιοδήποτε πρόγραμμα γραμμένο για αυτό το σκοπό.

Η διαφορά μεταξύ ανοικτών και ιδιόκτητων φορμά ίσως να παραμείνει αόρατη σε περίπτωσεις τοπικής χρήσης αρχείων. Με τον όρο τοπική χρήση, εννοούμαι κάθε προσωπική χρήση αρχείων αλλά επίσης και διαμοιρασμό αυτών των αρχείων με άλλους χρήστες που έχουν έρθει σε συμφωνία όσον αφορά στο ποιό λογισμικό θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την αναγνωσή τους.

Όταν η χρήση δεν είναι πλέον τοπική και τα αρχεία διαμοιράζονται (με αποστολή τους στο Διαδίκτυο, με δημοσίευσή τους, με αποστολή τους μέσω συννημμένων αρχείων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δηλαδή κάθε τρόπος επικοινωνίας όπου ο αποστολέας και ο παραλήπτης δεν έχουν προηγούμενη συμφωνία πάνω στο ποιό λογισμικό θα πρέπει να χρησιμοποιείται για ανάγνωση αυτών των αρχείων), τότε η διαφορά μεταξύ ανοικτού και ιδιόκτητου είναι κρίσιμη.

Τέσσερις λόγοι για να μην χρησιμοποιήσετε ιδιόκτητα φορμά

Τα ιδιόκτητα φορμά μπορούν να χρησιμοποιούνται τοπικά χωρίς ρίσκο από οποιονδήποτε χρήστη για την πρωσοπική του χρήση ή από μία ομάδα χρηστών που έχουν προηγουμένως αποφασίσει να χρησιμοποιούν ένα συγκεκριμένο φορμά και λογισμικό για την συνεργασία τους σε κάποια εργασία. Όμως, ο διαμοιρασμός αρχείων είναι μια κοινωνική πράξη, της οποίας οι συνέπειες ενδιαφέρουν όχι μόνο τον πρωταρχικό χρήστη, αλλά επίσης και το σύνολο όλων των πιθανών χρηστών αυτών των αρχείων. Ο διαμοιρασμός αρχείων απαιτεί τροποποίηση του πρωταρχικού φορμά σε κάποιο άλλο κατάλληλο για ανταλλαγή αρχείων. Τα ανοικτά φορμά είναι από την φύση τους φορμά ανταλλαγής: Σιγουρεύουν την προσβασιμότητα, διαλειτουργικότητα, και διαχρονικότητα των δεδομένων.
Όταν ανταλλάζετε αρχεία σε ιδιόκτητα φορμά, συμμετέχετε στην διαδόση και επιβολή ανεπιθύμητων πρακτικών.

1. Ρίσκο αδυναμίας πρόσβασης του παραλήπτη στα δεδομένα

1. Ένα ιδιόκτητο φορμά κάνει την χρήση συγκεκριμένου λογισμικού εξαναγκαστική ώστε να υπάρχει πρόσβαση στα περιεχόμενα του αρχείου. Με την ανταλλαγή αρχείων σε ιδιόκτητα φορμά σιωπηλά υπεθέτετε πως όλοι οι παραλήπτες του αρχείου διαθέτουν το λογισμικό πουθ απαιτείται για το άνοιγμά του: Κάθε χρήστης που για τεχνικούς λόγους (π.χ. χρήστες που δουλεύουν σε άλλη πλατφόρμα) ή οικονομικούς λόγους (χρήστες που δεν μπορούν να αγοράσουν το απαιτούμενο πρόγραμμα) δεν μπορούν να εκτελέσουν αυτό το συγκεκριμένο λογισμικό, ποτέ δεν θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν το αρχείο.
2. Τώρα, ας υποθέσουμε πως ο χρήστης διαθέτει την εφαρμογή που απαιτείται για να ανοίξει το αρχείο. Θα εγγυηθεί αυτό την πλήρη προσβασιμότητα στα περιεχόμενα του αρχείου; Δυστηχώς όχι: Μια στρατηγική ευρέως υιοθετημένη από τους κατασκευαστές λογισμικού είναι η συχνή αναβάθμιση των φορμά δεδομένων που χρησιμοποιούν στις εφαρμογές τους. Αυτή η στρατηγική προκαλεί το κλείδωμα του χρήστη στην χρήση του συγκεκριμένου ιδιόκτητου λογισμικού. Με αυτό τον τρόπο, ο μοναδικός τρόπος για τον χρήστη να σιγουρεύσει την μελλοντική προσβασιμότητα στα δεδομένα του/της ή να εγγυηθεί την διαχρονικότητα των παλαιών του αρχείων είναι να αγοράζει συχνά ανανεώσεις του σιγκεκριμένου λογισμικού.
3. [Semi-proprietary formats and predatory and predatory practices]. Μία παρόμοια στρατηγική για το κλείδωμα του χρήστη σε ένα συγκεκριμένο φορμά δεδομένων (« Embrace and Extend »∞) περιλαμβάνει την υιοθέτηση στην αρχή ενός ανοικτού φορμά για αποθήκευση των δεδομένων λογισμικού και έπειτα σταδιακά την αλλαγή του φορμά με ιδιόκτητες επεκτάσεις, που τελικά κάνουν το φορμά ασύμβατο ή μη-αναγνώσιμο από άλλα προγράμματα βασισμένα στο πρωταρχικό φορμά. Αυτή η στρατηγική συχνά χρησιμοποιείται για την μετατροπή ενός δημόσιου πρότυπου σε ημη-ιδιόκτητο φορμά.

Η υιοθέτηση ιδιόκτητων ή ημη-ιδιόκτητων φορμά είναι το αποτέλεσμα εταιρικών στρατηγικών που είναι εναντίων των αναγκών του χρήστη, ενώ θα έπρεπε να προσφέρουν προσβασιμότητα, διαλειτουργικότητα και διαχρονικότητα στα ανταλλασόμενα δεδομένα.

3. Συνεισφορά στην διάδοση ιών και έκθεση του αποστολέα στον κίνδυνο μολύνσεως

Οι περισσότεοι ιοί μεταφέρονται από μολυσμένα αρχεία που ανταλλάζουν οι χρήστες. Τέτοιοι ιοί εκμεταλεύονται την προσβλητικότητα συγκεκριμένων προγραμμάτων ή προβλήματα ασφαλείας κάποιων λειτουργικών συστημάτων για να εκτελέσουν κακόβουλο κώδικα.
Η διασπορά του ιού σε αυτές τις περιπτώσεις βασίζεται στο γεγονός πως η πλειοψηφία των χρηστών χρησιμοποιούν το ίδιο λογισμικό για να μοιραστούν δεδομένα στο τοπικό (=ιδιόκτητο) φορμά της εφαρμογής. Οι περισσότεροι ιοί δεν είναι μόνο μεταδιδόμενοι με συγκεκριμένη πλατφόρμα αλλά επίσης και σε συγκεκριμένη εφαρμογή: Στις περισσότερες περιπτώσεις, απλά αλλάζοντας σε μιά άλλη εφαρμογή κάνει το σύστημα απρόσβλητο από μια μεγάλη ομάδα ιών (δες για παράδειγμα τον μεγάλο αριθμό μακροιών MSWord). Χρησιμοποιώντας ανοικτά φορμά - φορμά δεδομένων που είναι ανεξάρτητα από το λογισμικό, διαλειτουργικά και προσβάσιμα σε διαφορετικές πλατφόρμες - μειώνει την συνολική καταστρεπτικότητα των ιών και δυσκολεύει την διαδοσή τους: Είναι πολύ ευκολότερο να δημιουργηθεί ιός εκμεταλευόμενος γνωστά προβλήματα μιάς συγκεκριμένης, ευρέως χρησιμοποιούμενης εφαρμογής και την έλλειψη γνώσεων των χρηστών, παρά προσθέτοντας κακόβουλο κώδικα μέσα σε ένα φορμά που μπορεί να αναγνωστεί από μεγάλο αριθμό εφαρμογών και σε διαφορετικές πλατφόρμες.

4. Υποστήριξη υπάρχοντων μονοπωλίων στο χώρο των ηλεκτρονικών επικοινωνιών

Αυτό το πρόβλημα μπορεί να μην είναι κατανοητό στον απλό χρήστη, αλλά επηρεάζει δραματικά τις κοινότητες των χρηστών. Με την ανταλλαγή και δημοσίευση ιδιόκτητων φορμά, εμμέσως αναγκάζετε τον παραλήπτη να χρησιμοποιήσει το ίδιο λογισμικό που χρησιμοποιήσατε για την παραγωγή και αποθήκευση των δεδομένων σας. Το μύνημα που εμμέσως μεταφέρεται με την ανταλλαγή ενός αρχείου σε ιδιόκτητο φορμά είναι "χρησιμοποίησε το πρόγραμμα Χ ή αλλιώς δεν θα μπορείς να διαβάσεις το αρχείο".
Αυτή η πρακτική - που επίσης φαίνεται όταν ανταλλάσεις ένα αρχείο σε συγκεκριμένο φορμά θεωρόντας αυτονόητο οτι κάθε άλλοι χρήστες διαθέτουν το απαιτούμενο πρόγραμμα - έχει μια διπλή επίπτωση:

1. Κατά τα άλλα, αυτή η πρακτική ενδυναμώνει την χρήση ενός ιδιόκτητου φορμά που το κατέχει μια εταιρεία ως ντε φάκτο πρότυπο∞: αυτό σημαίνει πως κάνετε την διαλειτουργικότητα, προσβασιμότητα, και διαχρονικότητα των δεδομένων σας να είναι "υπό ομηρία" στην ενδεχόμενη πολιτική μιάς εταιρείας λογισμικού. Εάν ο κατασκευαστής της εφαρμογής αποφασίσει ή αναγκαστεί να σταματήσει την ανάπτυξη του προγράμματος που απαιτείται για την διερμηνεία ενός ορισμένου φορμά, τότε όλα τα υπάρχοντα αρχεία κωδικοποιημένα με αυτό το φορμά θα γίνουν ξαφνικά άχρηστα: καθώς οι προδιαγραφές του φορμά δεν είναι δημοσίως διαθέσιμες, θα είναι αδύνατον να αναγνωστούν τα πλήρη περιεχόμενα που περιέχει ένα τέτοιο αρχείο.
2. Επίσης, με την ενδυνάμωση ενός ντε φάκτο μονοπωλίου, αυτή η πρακτική εναντιώνεται στο θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των κατασκευαστών λογισμικού - που είναι βασική προϋπόθεση για τεχνολογική ανάπτυξη - και αποδυναμώνει τις πρωτοβουλίες για την προαγωγή των προδιαγραφών ανοικτών φορμά και των δημοσίων προτύπων - που συνήθως θεωρούνται ως οι ελάχιστες εγγυήσεις για ελεύθερο και θεμιτό ανταγωνισμό.

Τέσσερις λόγοι για να υιοθετήσετε ανοικτά φορμά

Το να χρησιμοποιείτε ανοικτά φορμά στην ανταλλαγή δεδομένων και στις δημοσιεύσεις, σημαίνει:

1. Παραχωρείτε πρόσβαση και διαχρονικότητα στα δεδομένα σας: Και εσείς και οι χρήστες των δεδομένων σας θα μπορούν πάντα να τα αναγνώσουν και να τα προσπελάσουν.
2. Παραχωρείτε πλήρη διαφάνεια στα περιεχόμενα των αρχείων σας.
3. Βάζετε όρια στην διάδοση ιών: Η υιοθέτηση ανοικτών φορμά βοηθά δραστικά την ελαχιστοποίηση μολύνσεων.
4. Προάγετε την διαφορετικότητα και διαλειτουργικότητα στο χώρο των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Ποιά ιδιόκτητα φορμά πρέπει να αποφεύγονται;

Τα ιδιόκτητα φορμά δεν είναι φορμά ανταλλαγής. Τα περισσότερα από τα δεδομένα που αποθηκεύονται σε ιδιόκτητα φορμά και προορίζονται για διασπορά ή ηλεκτρονική έκδοση μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε ανάλογα ανοικτά φορμά.
Κύρια ιδιόκτητα φορμά που πρέπει να αποφεύγονται είναι π.χ.:

Κείμενα MS Word (DOC)
Φύλλα εργασίας MS Excel (XLS, XLW)
Παρουσιάσεις MS Power-Point (PPS, PPT)
Εικόνες 256 χρωμάτων (GIF)
Εικόνες εικονοστοιχείων (BMP, TIF)
Εικόνες διανυσματικές (WMF)
MP3 Ηχητικά αρχεία
Windows Media Audio (WMA)

Κείμενα MS Word (DOC)

Το φορμά κειμένου MS Word είναι ένα ημη-διαφανές ιδιόκτητο φορμά κατασκευασμένο από την Microsoft. Μέρος των δεδομένων που κωδικοποιεί είναι προσβάσιμα ενώ τα περισσότερα από αυτά όχι.
Τις ίδιες δυνατότητες μορφοποίησης και επεξεργασίας κειμένου έχει και το ανοικτό φορμά "Ooo" - ένα πρότυπο βασισμένο σε XML που κατασκευάστηκε από την σουίτα ελεύθερου λογισμικού OpenOffice.org, το οποίο ικανοποιεί κριτήρια προσβασιμότητας που θέτει το κονσόρτιουμ W3. Το φορμά OpenOffice.org - λόγω της ευκολίας μεταφοράς του σε άλλες πλατφόρμες και της συμβατότητάς του - αποσκοπεί στο να γίνει το πρότυπο αναφοράς για έγγραφα με μορφοποίηση κειμένου.

Εάν το κείμενο δεν προορίζεται για επεξεργασία από τον παραλήπτη, η καλύτερη λύση είναι η χρήση του ανοικτού φορμά HTML, αναγνώσιμο από οποιονδήποτε περιηγητή Web, και επεξεργάσιμο από οποιοδήποτε διορθωτή κειμένου. Στην περίπτωση που η ακριβή μορφοποίηση σελίδων είναι απαραίτητη, (για παράδειγμα κείμενα που προορίζονται για εκτύπωση), τα ανοικτά φορμά PS και PDF είναι η καλύτερη λύση. Για επιστημονικά κείμενα, κατάλληλα ανοικτά φορμά είναι τα TeX και DVI.
Ως μια εναλλακτική λύση (αν και όχι τέλεια, είναι καλύτερη από την χρήση φορμά MS Word), για συνεργατική συγγραφή κειμένων είναι το ημη-ιδιόκτητο φορμά RTF, το οποίο, στην καθαρή του μορφή, έχει ένα πρότυπο, και μπορεί να αναγνωστεί από σχεδόν κάθε εφαρμογή επεξεργασίας κειμένου.

Ποιά ανοικτά φορμά μπορώ να χρησιμοποιήσω;

Ο ευκολότερος τρόπος να αναγνώσετε, αποθηκεύσετε και να ανταλλάξετε κείμενο είναι με χρήση μορφής απλού κειμένου.
Απλό κείμενο - Plain text (txt)

Εάν χρειάζεστε να ανταλλάξετε έγγραφα με εικόνες και μορφοποιημένο κείμενο, η καλύτερη λύση είναι η χρήση φορμά HTML.
Markup Γλώσσα Υπερκειμένου - Hyper Text Markup Language (HTML)

Τα έγγραφα μαθηματικών χρησιμοποιούν ένα ειδικό φορμά για συγγραφή και μορφοποίηση: TeX.
TeX, LaTeX και Μορφή Ανεξάρτητη από Συσκευή - Device Independant format (DVI)

If you need to collaborate with a team to work on the same document, but you cannot handle HTML files or need features not supported by HTML, you should use the Open Document Format - the document standard for office applications - or a semi-open alternative like the Rich Text Format:
Open Document Format
Μορφή Πλούσιου Κειμένου - Rich Text Format (RTF)

Εαν θέλετε να παρουσιάσετε ή να τυπώσετε έγγραφα υψηλής ποιότητας, τότε το PostScript (PS) και το Φορμά Φορητού Εγγράφου (PDF), είναι καλές λύσεις.
PostScript (PS)
Φορμά Φορητού Εγγράφου - Portable Document Format (PDF)

Κύρια ανοικτά φορμά για εικόνες είναι:
Κοινή Ομάδα Ειδικών Φωτογραφίας - Joint Photographic Expert Group (JPEG)
Φορητά Δικτυακά Γραφικά - Portable Network Graphics (PNG)
Εξελικτικά Διανυσματικά Γραφικά - Scalable Vector Graphics (SVG)

Διαθέσιμα ανοικτά φορμά ήχου είναι τα:
Ogg Vorbis (OGG)
Musepack (MPC)
Ελεύθερος Κωδικοποιητής Χωρίς Απώλειες - Free Lossless Audio Codec (FLAC)
Speex

Σύνδεσμοι

α. Οργανισμοί

β. Πρωτοβουλίες για την προώθηση προτύπων και ανοικτών φορμά

γ. Νομικές προτάσεις και λύσεις

Σχετικά με αυτό το κέιμενο

The goal of openformats.org is to create a freely-available and comprehensive documentation on open formats. The texts are edited and discussed by a community of voluntary contributors. The license we use grants free access to our content in the same sense as free software is licensed freely. This principle is known as copyleft. That is to say, openformats.org content can be copied, modified, and redistributed so long as the new version grants the same freedoms to others and acknowledges the authors of the openformats.org article used (a direct link back to the article satisfies our author credit requirement). openformats.org articles therefore will remain free forever and can be used by anybody subject to certain restrictions, most of which serve to ensure that freedom.

To fulfill the above goals, the text contained in openformats.org is licensed to the public under the GNU Free Documentation License (GFDL). The full text of this license can be found here: GNU Free Documentation License.

The text of the GFDL is the only legally binding document; what follows is our interpretation of the GFDL: the rights and obligations of users and contributors.

IMPORTANT: If you want to use content from openformats.org, first read the Users' rights and obligations section. You should then read the GNU Free Documentation License.

Users' rights and obligations

If you want to use openformats.org materials in your own books/articles/web sites or other publications, you can do so, but you have to follow the GFDL. If you are simply duplicating an openformats.org article, you must follow section 2 of the GFDL on verbatim copying.

If you create a derivative version by changing or adding content, this entails the following:

• your materials in turn have to be licensed under GFDL,
• you must acknowledge the authorship of the article (section 4B), and
• you must provide access to the "transparent copy" of the material (section 4J). (The "transparent copy" of an openformats.org article is its wiki text.)

You may be able to partially fulfil the latter two obligations by providing a conspicuous direct link back to the openformats.org article hosted on this website. You also need to provide access to a transparent copy of the new text. However, please note that the administrators of the openformats.org website makes no guarantee to retain authorship information and a transparent copy of articles. Therefore, you are encouraged to provide this authorship information and a transparent copy with your derived works.

Example notice

An example notice, for an article that uses content from openformats.org might read as follows:

This article is licensed under the <a href="http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html">GNU Free Documentation License</a>. It uses material from the <a href="http://www.openformats.org/foo">openformats.org article "Foo"</a>.

("Foo" and the openformats.org URL must of course be substituted accordingly.)

Alternatively you can distribute your copy of Foo along with a copy of the GFDL (as explained in the text) and list at least five (or all if fewer than five) principal authors on the title page (or top of the document).

Contributors' rights and obligations

If you contribute material to openformats.org, you thereby license it to the public under the GFDL (with no invariant sections, front-cover texts, or back-cover texts). In order to contribute, you therefore must be in a position to grant this license, which means that either:

• you own the copyright to the material, for instance because you produced it yourself, or
• you acquired the material from a source that allows the licensing under GFDL, for instance because the material is in the public domain or is itself published under GFDL.

the first case, you retain copyright to your materials. You can later republish and relicense them in any way you like. However, you can never retract the GFDL license for the versions you placed here: that material will remain under GFDL forever. In the second case, if you incorporate external GFDL materials, as a requirement of the GFDL, you need to acknowledge the authorship and provide a link back to the network location of the original copy. If the original copy required invariant sections, you have to incorporate those into the openformats.org article; it is however very desirable to replace GFDL texts with invariant sections by original content without invariant sections whenever possible.

Using copyrighted work from others

If you use part of a copyrighted work under "fair use", or if you obtain special permission to use a copyrighted work from the copyright holder under the terms of our license, you must make a note of that fact (along with names and dates). It is our goal to be able to freely redistribute as much of openformats.org material as possible, so original images and sound files licensed under the GFDL or in the public domain are greatly preferred to copyrighted media files used under fair use.

Never use materials that infringe the copyrights of others. This could create legal liabilities and seriously hurt the project. If in doubt, write it yourself.

Note that copyright law governs the creative expression of ideas, not the ideas or information themselves. Therefore, it is perfectly legal to read an encyclopedia article or other work, reformulate it in your own words, and submit it to openformats.org.

List of contributors

People who contributed to this document are (in chronological order):

• Dario Taraborelli - Founder and administrator of the project (first Italian and French translations).
• Bastien Guerry - Co-founder and administrator of the project.
• Mahefa Randimbisoa - Malagasy translation.
• Marco Lorenzo Crociani - Audio formats sections: it56 - it57 - it69 - it6A - it6B - it6C
• Nikolaos S. Karastathis - Modern Greek translation.
• Nils Linderberg - German translation.
• Yan Brailowsky - Contributing translations of pages in English, French and Spanish.
• Julio Puigpinos - Spanish translation.
• Jian Ping - Simplified Chinese translation.

openformats.org is constantly looking for translators and contributors. Want to join? Go to the registration page.

Αρχή

---

Πως να επικοινωνήσετε μαζί μας

Η επικοινωνία είναι πολύ ευπρόσδεκτη.
Μπορείτε να προσθέσετε σχόλια σε κάθε σελίδα ή να δημοσιεύσετε τις δικές σας προτάσεις και συμβολές στο μέρος εσωτερικού δικτύου (προαπαιτείται εγγραφή).
Ή, εάν προτιμάτε, μπορείτε άμεσα να επικοινωνήσετε.